treść serwisu

Epoka brązu i wczesna epoka żelaza na Pomorzu Muzeum Narodowe w Szczecinie

Zespół stanowi reprezentację wszystkich okresów epoki brązu (wczesny, starszy, środkowy i młodszy) i wczesnej epoki żelaza (okres halsztacki CD) na Pomorzu. Tak długi odcinek pradziejów trwał w tej strefie w sumie od około 2300 (2350) r. p. n. e. do około 450 r. p.n.e. Znaleziska archeologiczne pochodzą w dużej mierze z odkryć kontekstowych, głównie skarbów jedno- i wieloelementowych (np. Rzędziny, Karkowo, Sianożęty, Babin, Letnin) oraz cmentarzysk (np. Śliwin, Barnisław, Trzebiatów-Ostrowice, Barwice). Najliczniejszą grupę tworzą ozdoby ciała i stroju, a wśród tej kategorii zabytków szczególną uwagę zwracają różnorodne wyroby z brązu, zwłaszcza 2 efektowne naszyjniki wieńcowe z Dobropola i Karkowa, zdobiony naszyjnik kołnierzowaty z Czarnówka, kolię wisiorków rożkowatych z Brzeźniaka wykonanych z tzw. białego brązu, imitującego oksydowane srebro.

Obiekty

0
szpila z główką zwiniętą w uszko - Ujęcie z przodu; Szpila charakteryzuje się prostą igłą o kolistym przekroju, zakończoną miniaturową główką w formie rozklepanego, pojedynczego skrętu – uszka. Powierzchnia artefaktu nosi wyraźne ślady uszkodzeń, a sam przedmiot nie zachował się w całości.

Szpila z główką zwiniętą w uszko

nieznana

1300 p.n.e. — 1100 p.n.e.

Muzeum Narodowe w Szczecinie

Waza dwustożkowata

kultura łużycka

1100 p.n.e. — 900 p.n.e.

Muzeum Narodowe w Szczecinie

Ozdoba rzędu końskiego; brzękadło - ujęcie z góry; Zawieszka-brzękadło o brązowej barwie złożone jest z pięciu litych elementów: dużego kółka z lewej, łącznika i trzech blaszek. Przez masywne, duże kółko - służące do zamontowania zawieszki do pozostałych elementów rzędu końskiego - przechodzi jedno z oczek łącznika, złożony z dwóch niewielkich kółek połączonych krótkim prętem. Przy czym płaszczyzny kółek są prostopadłe względem siebie. Przez drugie oczko łącznika przechodzą z kolei oczka trzech blaszek, stanowiących część grającą brzękadła. Blaszkom nadano kształt wysokich trapezów, zwieńczonych na szczytach, mniejszymi niż przy łączniku, kółkami.

Brzękadło, ozdoba rzędu końskiego

kultura halsztacka

około 750 p.n.e. — 550 p.n.e.

Muzeum Narodowe w Szczecinie

brzękadło, ozdoba rzędu końskiego - Ujęcie z dołu; Zawieszka-brzękadło z brązu złożone z dwóch większych kółek o średnicy 3,8 cm, na które nałożono 6 mniejszych kółek o średnicy 2,5 cm.

Brzękadło, ozdoba rzędu końskiego

kultura halsztacka

około 750 p.n.e. — 550 p.n.e.

Muzeum Narodowe w Szczecinie

brzękadło, ozdoba rzędu końskiego - Ujęcie z góry; Zawieszka-brzękadło złożone z jednego większego kółka o średnicy 3 cm, na które nałożone są 4 mniejsze kółka średnicy 2,6 cm.

Brzękadło, ozdoba rzędu końskiego

kultura halsztacka

około 750 p.n.e. — 550 p.n.e.

Muzeum Narodowe w Szczecinie

brzękadło, ozdoba rzędu końskiego - Ujęcie z góry; Zawieszka-brzękadło złożone z jednego dużego kółka o średniecy 6,2 cm, na które nałożone są 3 mniejsze o średnicy 2,3 cm.

Brzękadło, ozdoba rzędu końskiego

kultura halsztacka

około 750 p.n.e. — 550 p.n.e.

Muzeum Narodowe w Szczecinie

czekan typu Nortycken - Ujęcie ze skosu; Czekan typu Nortycken o wachlarzowatym ostrzu, które uległo częściowej destrukcji. Obuch jest wyraźnie wyodrębniony w postaci masywnego grzybkowatego guzka. Otwór na toporzysko jest usytuowany mniej więcej w połowie korpusu czekana, na płaszczyźnie o gładkiej powierzchni poprzecznej do przebiegu ostrza. Korpus od strony otworu ma kształt romboidalny, a jego boki tworzą cztery prostokątne ścianki pokryte wzdłużnym żebrowaniem.

Czekan typu Nortycken

nieznana

1300 p.n.e. — 1100 p.n.e.

Muzeum Narodowe w Szczecinie

pinceta z szerokim kabłąkiem i ramionami - Ujęcie ze skosu; Szczypczyki (pinceta) z brązu - zabytek bardzo dobrze zachowany, w całości. Jego cechy charakterystyczne to: poszerzony kabłąk, od którego odchodzą bardzo wąskie nasady szerokich trójkątnych ramion. Środek pincety akcentuje niewielkie wzdłużne zgrubienie. Na powierzchni widoczne jest delikatne zdobienie: ukośne nacięcia biegnące wokół ramion i dwa rzędy nakłuć po obu stronach środkowego zgrubienia.

Pinceta z szerokim kabłąkiem i ramionami

nieznana

750 p.n.e. — 550 p.n.e.

Muzeum Narodowe w Szczecinie

kopia bransolety nerkowatej z Kolkowa - Ujęcie przodu ze skosu z prawej; Bransoleta o szerokiej obręczy (5,9 cm), silnie wypukła. Jej brzegi są mocno zagięte do środka, co daje C-kształtny przekrój poprzeczny. Oba końce obręczy łączy duże zgrubienie, tzw. nerka. Końce i zgrubienie nerkowate zostały ozdobione pasmami zwielokrotnionych linii (3 pasma przypadają na zgrubienie, a 4 pasma na końce obręczy), które biegną poprzecznie w stosunku do obręczy. Pomiędzy pasmami na zgrubieniu nerkowatym znajduje się tzw. ornament oczkowy (współśrodkowe podwójne okręgi z centralnie usytuowaną kropką-wgłębieniem). Bransoleta ma zielony kolor. Brzeg nerki ma w jednym miejscu zamarkowane uszkodzenie, wzorowane na oryginale bransolety.

Kopia bransolety nerkowatej z Kolkowa

nieznany

900 p.n.e. — 550 p.n.e.

Muzeum Narodowe w Szczecinie

fragment miecza z brązu - Ujęcie z przodu; Miecz z brązu zachowany we fragmencie - część głowni oraz rękojeść - o łącznej długości 22,7 cm. Egzemplarz cechuje smukła głownia, na powierzchni której przetrwała miejscami pierwotna lśniąca powłoka barwy ciemnozielonej. Dzięki temu widoczne są po obu stronach ostrza struziny podkreślone delikatnym zdobieniem w postaci drobnych nacięć i łuczków. Podobnym ornamentem, na który składają się pasma linii rytych i niewielkich nacięć, pokryta jest również rękojeść miecza o gładkiej ciemnozielonej powierzchni. Rękojeść jest niekompletna, brakuje jej głowicy – najpewniej tworzyły ją dwie niewielkie woluty, pomiędzy którymi wystawał niewielki pręt.

Fragment miecza z brązu

kultura łużycka

900 p.n.e. — 750 p.n.e.

Muzeum Narodowe w Szczecinie

siekierka typu Grodnica (wariant B) - Ujęcie przodu ze skosu z prawej; Niewielka siekierka typu Grodnica, wariant B ma stosunkowo nisko podniesione brzegi, wyraźnie zaznaczone łukowate ostrze oraz nierówno zakończony obuch. Przy krawędzi obucha znajduje się niewielki otwór. Powierzchnia siekierki po obu jej stronach jest dość silnie zniszczona, widoczne są rozległe złuszczenia. Tylko w niektórych miejscach zachowany jest pierwotny stan powierzchni.

Siekierka typu Grodnica (wariant B)

nieznana

1700 p.n.e. — 1500 p.n.e.

Muzeum Narodowe w Szczecinie

szpila z brązu ze Świchowa - Ujęcie z boku; Szpila z brązu z wygiętą esowato łabędzią szyjką. Zwieńczenie z prawej stanowi główka w formie miniaturowej wazy, której podstawę stanowią 3 dookolne zgrubienia w formie pierścieni. Powierzchnia zabytku jest w bardzo dobrym stanie, pokrywa ją ciemnozielona patyna.

Szpila z brązu ze Świchowa

kultura pomorska

750 p.n.e. — 400 p.n.e.

Muzeum Narodowe w Szczecinie

kamień kanelowany (kamień żłobkowany) - Ujęcie z boku; Narzędzie kamienne z szarobrązowego otoczaka, w kształcie spłaszczonej kuli, na której biegunie widnieje koliste wgłębienie, natomiast po obwodzie biegnie delikatnie zarysowany szeroki żłobek. Powierzchnia dość gładka, ślady obróbki widoczne na wgłębieniu i ściankach bocznych.

Kamień kanelowany (kamień żłobkowany)

kultura łużycka

1500 p.n.e. — 700 p.n.e.

Muzeum Narodowe w Szczecinie

Amfora dwuucha - ujęcie z przodu; Dwuczęściowe naczynie, w którym baniasty brzusiec przechodzi w niską stożkowata szyjkę, a dno o płaskiej podstawie jest niewyodrębnione. Zaopatrzone jest w dwa taśmowate i kanelowane ucha umieszczone na przełomie brzuśca i szyjki. Przy nasadzie szyjki znajduje się dookolne pasmo złożone z trzech żłobkowanych linii. Wykonane analogiczną techniką pasmo żłobków, tworzące linię falistą, zdobi dolną część brzuśca. Powyżej jego załomu umieszczono pojedynczą falistą linię obwiedzioną drobnymi punktami. Powierzchnia zewnętrzna naczynia o jednolicie ciemnoszarym zabarwieniu została starannie wygładzona. Amfora została współcześnie poddana konserwacji: sklejona z kawałków i częściowo uzupełniona białym gipsem.

Amfora dwuucha

kultura łużycka

około 1100 p.n.e. — 750 p.n.e.

Muzeum Narodowe w Szczecinie

Amfora miniaturowa - ujęcie z przodu; Nieprofilowana, miniaturowa amfora bez wyodrębnionego brzuśca, szyjki i wylewu ma kształt walca. Na poziomie 1/3 wysokości naczynka widnieje ślad po uszku. Pod uszkiem znajdują się dwa niewielkie koliste dołki. Dno jest wklęsłe. Powierzchnię zdobią dwa dookolne pasma linii rytych: jedno trójliniowe występuje w części przydennej, drugie pasmo dwuliniowe na wysokości uszek. Barwa naczynka jest niejednolita: beżowo-ciemnoszara. Glina zawiera dużą domieszkę miki.

Amfora miniaturowa

kultura łużycka

około 1100 p.n.e. — 750 p.n.e.

Muzeum Narodowe w Szczecinie

obręcz-nagolennik - Ujęcie z przodu; Nagolennik w formie masywnej owalnej, otwartej obręczy o przekroju kolistym, którego średnica zmniejsza się w stronę obydwu prosto ściętych końców. Powierzchnię obręczy zdobi pięć pasm ornamentu złożonego z grup poprzecznych kresek połączonych z kątami wsuwanymi. Całość tworzy motyw tzw. wilczych zębów. Zabytek pokrywa zielona szlachetna patyna.

Obręcz-nagolennik

krąg kultur mogiłowych

około 1500 p.n.e. — 1300 p.n.e.

Muzeum Narodowe w Szczecinie

Szpila - Ujęcie z przodu; Szpilę z brązu, należącą do ozdób typu stanomińskiego, charakteryzuje lekko powyginana igła o długości 12,5 cm, która rozszerza się u nasady, tworząc prostokątną płytkę rozdzielającą się na dwa proste ramiona zakończone dwoma czterozwojowymi tarczkami w formie wolut (ślimacznic), na krawędziach których widoczne są szwy odlewnicze. Powierzchnia w dużym stopniu pokryta brunatną patyną.

Szpila

kultura łużycka

około 750 p.n.e. — 400 p.n.e.

Muzeum Narodowe w Szczecinie

Naszyjnik kołnierzowaty - ujęcie z góry; Brązowy naszyjnik kołnierzowaty zwany także napierśnikiem składa się z trzech półksiężycowatych obręczy o różnej średnicy, zestawionych w koncentryczny układ. Ich końce schodzą się ze sobą, tworząc wspólne zakończenie w formie niewielkich wolutowych uszek. W wolnych przestrzeniach między kręgami znajdują się krótkie, proste poprzeczne łączniki: 5 między zewnętrzną i środkową obręczą i 4 między środkową i wewnętrzną. Kręgi mają przekrój poprzeczny C-kształtny. Powierzchnie ozdoby dekoruje ukośne żłobkowanie imitujące skręcony sznur. Na największej zewnętrznej obręczy, w pobliżu łączenia z innymi, widoczne są pasma ukośnych nacięć, po siedem z każdej strony. Na obydwu końcach naszyjnika wyryto motywy trójkąta. Barwa ciemnobrązowa ze śladami zielonej patyny w zagłębieniach żłobkowania, na jednym z końców w obszarze ukośnych nacięć złotawa.

Naszyjnik kołnierzowaty

kultura łużycka

około 900 p.n.e. — 750 p.n.e.

Muzeum Narodowe w Szczecinie

Pinceta - ujęcie ze skosu; Dość masywna pinceta z brązu o wyraźnie przewężonym kabłąku przechodzącym w szerokie trójkątne ramiona. Brzegi kabłąka są zdobione drobnymi nacięciami i podwójną linią rytą. Natomiast po środku ramion trzy niewielkie ozdobne guzki wyznaczają trójkąt, którego dwa boki tworzy liniowy ornament w postaci motywu tzw. jodełki. Powierzchnia zabytku pokrywa zielona szlachetna patyna.

Pinceta

kultura łużycka

około 900 p.n.e. — 750 p.n.e.

Muzeum Narodowe w Szczecinie

Podwójny guzik - ujęcie z góry; Jest to guzik z dwoma kolistymi główkami, odseparowanymi od siebie niewielkim łącznikiem. Całość przypomina kształtem cyfrę 8. Na delikatnie wypukłym spodzie główek przewiercono horyzontalnie, w stosunku do korpusu okazu, po jednym niewielkim otworku. Obecnie widać jedynie bruzdy po otworach, ta bowiem część guzika uległa uszkodzeniu. Starannie wyszlifowana górna powierzchnia zapięcia przypomina swoją strukturą masę perłową pokrywającą muszle. Zabytek od spodniej strony ma barwę brunatną, natomiast od zewnętrznej szarobeżową.

Podwójny guzik

kultura łużycka

około 900 p.n.e. — 750 p.n.e.

Muzeum Narodowe w Szczecinie

miecz ze sztabą do rękojeści - Ujęcie całego miecza w poziomie z przodu. Zachowany w całości miecz obosieczny o smukłej głowni z widocznymi podwójnymi struzinami na powierzchni. Sztaba do rękojeści ma oryginalną formę, poszerzoną pośrodku i zwieńczoną wachlarzowatym zakończeniem. Dodatkowo na całej jej długości przebiega charakterystyczna, rombowata szczelina. Pókolista podstawa sztaby zaopatrzona jest w 2 otwory na nity. Obydwie powierzchnie miecza są lekko porowate i pokryte zieloną patyną.

Miecz ze sztabą do rękojeści

kultura łużycka

około 900 p.n.e. — 750 p.n.e.

Muzeum Narodowe w Szczecinie

Znaleziono 124 obiektów

Brak wyników

Może Cię również zainteresować:

Dodaj notatkę

Edytuj notatkę

0/500

Jakiś filtr
Data od:
Era
Wiek:
+
Rok:
+
Data do:
Era
Wiek:
+
Rok:
+
asd