treść serwisu

Pamiątki rodziny Kramsztyków Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN

Rodzina Kramsztyków od połowy XIX w. należała do elitarnej społeczności warszawskich integracjonistów (Polaków wyznania mojżeszowego), której członkowie w ciągu dwóch pokoleń przeszli drogę od tradycyjnego świata Żydów do świata spolonizowanej inteligencji.
Izaak Kramsztyk (1814–1889) – absolwent, później nauczyciel Warszawskiej Szkoły Rabinów, był gorącym zwolennikiem włączenia się Żydów w życie kraju, „który miłować winniśmy”. W postępowej, tzw. „polskiej” synagodze na Nalewkach, gdzie był rabinem, wygłaszał kazania po polsku. Działalność patriotyczną z lat 1861–1863 przypłacił zesłaniem na Syberię. Razem z żoną Sarą (Salomeą) swoje córki i synów wychowali na szczerych Żydów i polskich patriotów, zaangażowanych w życie naukowe, kulturalne i społeczne ziem polskich.
Synowie Izaaka: Stanisław (1841–1906), Marceli (1848–1901), Zygmunt (1849–1920), Julian (1849–1926), Jakub (1850–1891) i Feliks (1853–1918) żywo uczestniczyli w życiu społecznym i naukowym Warszawy.
Więcej o Kramsztykach przeczytać można w książce Krzysztofa Prochaski „Józef Kramsztyk. Pasjans rodzinny, towarzyski, literacki i naukowy”, Warszawa 2018.

Tak emocjonująca i różnorodna, jak prezentowana, rodzinna kolekcja powstała dzięki szczodrości rozsianych po świecie potomków Kramsztyków. Zainicjowana przez Krzysztofa Prochaskę, do którego wkrótce dołączył jego brat Janusz oraz pozostali członkowie rodziny, kolekcja liczy już kilkadziesiąt pamiątkowych przedmiotów. Do najstarszych należą dyplomy: ukończenia Szkoły Głównej przez Stanisława (z 1866 r.) i studiów lekarskich na Uniwersytecie Warszawskim przez jego syna Stefana (z 1903 r.). Posiadamy też pamiątki dotyczące ur. w 1923 r. syna Stefana – Stanisława (Stasia) Kramsztyka. W początkach XX w. studentkami fizyki i matematyki na Uniwersytecie Jagiellońskim były Ewa i Zofia Kramsztyk (córki Jakuba). W kolekcji znalazły się posagowe przedmioty ze ślubu Ewy z historykiem Franciszkiem Bujakiem. Duży zbiór stanowią też pamiątki związane z Andrzejem i Ireną Kramsztykami oraz ich córką Joanną. Wśród nich są dwa portrety Joasi z dzieciństwa, namalowane przez jej wuja Romana Kramsztyka; tomy z jej księgozbioru; a także pamiątka z lat II wojny światowej – modlitewnik, który Joasia jako łączniczka ze światem ukrywających się rodziców i babci (Felicji z Mutermilchów Kramsztykowej) miała zawsze ze sobą. Pośród pamiątek jest również tabakierka – jedyny zachowany przedmiot należący do Józefa Kramsztyka, brata Andrzeja.
Renata Piątkowska

Obiekty

0

Dyplom Stefana Kramsztyka

Uniwersytet Warszawski (Warszawa; 1816- )

1903-05-29

Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN

MPOLIN-M524

Papierośnica

nieznany

1900 — 1932

Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN

Ujęcie lica. Portret dziewczynki w niebieskiej sukience.

Portret Joanny Kramsztykówny

Portret dziewczynki

Kramsztyk, Roman

ca 1933

Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN

lico, Portret młodej kobiety ukazanej do ramion. Twarz skierowana w stronę widza. Ciemne oczy patrzą w prawo. Kobieta ma długą szyję i owalną twarz o delikatnych rysach. Jej wąskie usta nieznacznie się uśmiechają. Faliste włosy z przedziałkiem pośrodku głowy sięgają policzków. Brwi i włosy zostały narysowane czarną kredką. We włosach dodatkowo pojawia się rudawy połysk. Portretowana kobieta ma na sobie bluzkę lub sukienkę z okrągłym dekoltem.

Portret Ireny z Silbermintzów Kramsztykowej

rysunek

Kramsztyk, Roman

ca 1926

Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN

lico, Portret dziewczynki naklejony na karton wykonany w formie rysunku. Przedstawia górną połowę jej ciała. Dziecko jest lekko zwrócone w swoją prawą stronę. Ma na sobie sukienkę, fartuszek z pomponami i sweterek. Na głowie nosi czapeczkę, spod której wystaje grzywka. Dziewczynka ma okrągłą twarz o pulchnych policzkach. Oczy są duże i wyraziste. Twarz została narysowana z dużą dbałością o szczegóły. Ubiór – ukazany w sposób schematyczny.

Portret Joanny Kramsztykówny

rysunek

Kramsztyk, Roman

ca 1928

Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN

ujęcie z przodu

Kufer

nieznany

1900 — 1945

Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN

lico

Serweta

nieznany

1. ćwierć XX wieku

Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN

Znaleziono 12 obiektów

Brak wyników

Dodaj notatkę

Edytuj notatkę

0/500

Jakiś filtr
Data od:
Era
Wiek:
+
Rok:
+
Data do:
Era
Wiek:
+
Rok:
+
asd